FIZ pod podatkowym obstrzałem

FIZ pod podatkowym obstrzałem

Ostatni rok przyniósł wiele zmian jeśli chodzi o opodatkowanie Funduszy Inwestycyjnych Zamkniętych (FIZ). To za sprawą zarówno istotnych zmian w prawie, jak i zmieniającego się otoczenia podatkowego.

Wszystko zaczęło się niecały rok temu, gdy w lipcu 2016 r. została wprowadzona klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania (GAAR). Z uwagi na szeroki zakres zastosowania GAAR oraz pewne niedookreślone sformułowania (np. „korzyści podatkowe”), już na gruncie nowo wprowadzonej regulacji można było się zastanawiać, czy wykorzystywanie struktur z udziałem FIZ może być uznane za niedozwoloną optymalizację podatkową. Przede wszystkim chodziło o struktury wykorzystujące polskie spółki osobowe jako podmioty operacyjne oraz luksemburską spółkę SCSp jako „podmiot pośredniczący”. Taka struktura pozwalała efektywnie na odroczenie opodatkowania do momentu wypłaty zysków z FIZ i jednocześnie, dawała elastyczność jeśli chodzi o przenoszenie środków.

Niezależnie od wprowadzenia GAAR, realne zmiany podatkowe dla FIZ nastąpiły dopiero wraz z 1. stycznia 2017 r., kiedy to ustawodawca wprowadził zmianę w sposobie opodatkowania FIZ przesuwając dochody uzyskiwane z FIZ ze zwolnienia podmiotowego do zwolnienia „podmiotowo – przedmiotowego”. W konsekwencji, od tego roku nie podlegają już zwolnieniu dochody uzyskiwane przez FIZ za pośrednictwem spółek transparentnych podatkowo (tak jak wspomniane wyżej SCSp). Tym samym, to nie ogólne przepisy o GAAR, lecz nowe regulacje podatkowe efektywnie wykluczyły możliwość szerokiego stosowania struktur wykorzystujących FIZ.

Jak wiadomo, zmiany w CIT wywołały prawdziwe trzęsienie ziemi na runku funduszy. Dodatkowo, w tym kontekście Ministerstwo Finansów (MF) w komunikacie z 8. maja br. wskazało na możliwość zastosowania GAAR w odniesieniu do konkretnego schematu dotyczącego wyjścia ze struktury z FIZ.

Schemat opisany przez MF wyglądał następująco:

  1. FIZ zbywał swoje udziały w spółce SCSp do innej spółki mającej status podatnika (SPV),
  2. SPV finansował nabycie poprzez emisję obligacji obejmowanych przez FIZ (SPV stawała się udziałowcem SCSp i za jej pośrednictwem spółki komandytowej uzyskującej dochody operacyjne),
  3. poprzez emisję obligacji SPV zaciągała zobowiązanie wobec FIZ, w związku z czym SPV ponosi koszty odsetek od obligacji, które stanowią dla SPV koszt uzyskania przychodu, a dla FIZ nieopodatkowany przychód.

Według MF okoliczności przeprowadzenia tych operacji mogą wskazywać, że były one dokonane przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, a sposób działania uczestniczących w niej podmiotów był sztuczny. W komunikacie podano, że działające rozsądnie podmioty gospodarcze, kierujące się celami ekonomicznymi oraz oceną ryzyka biznesowego, nie udzielają finansowania (poprzez pożyczki czy obligacje) na nabycie własnych składników majątku (w szczególności udziałów w spółkach zależnych), jeżeli ten majątek generuje dla nich przychody (przychody ze spółek zależnych).

Z perspektywy rynkowej wydaje się natomiast, że powyższa transakcja była dość naturalna, ponieważ rzadko kiedy inwestor decydujący się na wyjście z FIZ posiada wystarczające środki na nabycie spółek należących do FIZ, przez co musi korzystać z finansowania dłużnego. Z kolei od wyemitowanych obligacji były naliczane odsetki, które z mocy samego prawa nie były opodatkowane w FIZ. Druga strona transakcji zaliczała odsetki do kosztów podatkowych, co było dodatkowym efektem tego sposobu na wyjście ze struktury FIZ. Niezależnie od tłumaczeń oraz argumentacji, zapewne trudno będzie bronić swoich racji przed organami podatkowymi, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam MF w przytoczonym komunikacie sugeruje dokonanie korekty rozliczeń, tak aby uchronić się przed niekorzystnymi skutkami zastosowania GAAR.

Podsumowując, ostatni rok przyniósł wiele zmian jeśli chodzi o opodatkowanie struktur z wykorzystaniem FIZ. Co istotne, pod pojęciem zmian nie kryją się już tylko zmiany legislacyjne, ale też ogólna zmiana „klimatu podatkowego” wokół FIZ.

Obserwując zatem obecną dynamikę zmian, być może inwestorzy będą chętniej skłaniać się do nowego wehikułu inwestycyjnego jakim już od 1. stycznia 2018 r. będzie spółka wynajmu rynku nieruchomości…

Łukasz Łebski

Starszy konsultant w Thedy & Partners sp. z o.o., zajmujący się głównie tematyką fuzji i przejęć (M&A), w tym transakcji nieruchomościowych oraz bieżącym doradztwem podatkowym. Licencjonowany doradca podatkowy (nr wpisu: 12849), absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Thedy

BACK                                                HOME                                              NEXT

No Comments

Leave a Comment