Raportowanie w ramach ZAFI od strony praktycznej

Raportowanie w ramach ZAFI od strony praktycznej

 

Praktyczne podejście do kwestii technicznych związanych z procesem raportowania w ramach ZAFI przedstawia Bartosz Czyż z Onwelo.

 

 

W marcu 2016 roku Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o funduszach inwestycyjnych wprowadzając tym samym szereg obowiązków dla Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych i Banków Depozytariuszy.

 

W tym artykule skupię się na kwestiach technicznych związanych z samym procesem raportowania. Jest to zagadnienie niedostatecznie zgłębione przez wiele Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych, a właściwie ZAFI (Zarządzających Alternatywnymi Funduszami Inwestycyjnymi) czyli wg nowej definicji tej części TFI, która ma w swojej ofercie fundusze alternatywne . W mojej opinii należy poświęcić zdecydowanie więcej uwagi temu wymaganiu aby odpowiednio przygotować się do spełnienia wymogów regulatora. W kolejnych częściach artykułu postaram się wyjaśnić dlaczego ZAFI powinny przywiązywać większą wagę do kwestii raportowania, a także jakie trudności mogą napotkać w tym procesie i jak powinny się do niego przygotować.

 

Wprowadzenie okresowego obowiązku raportowania AIFMD (PL: ZAFI) przez Komisję Europejską miało na celu zapoczątkowanie monitoringu ryzyka oraz transparentność inwestycji alternatywnych podmiotów prowadzących taką działalność. Do realizacji tego celu wymagane było precyzyjne określenie zakresu danych oraz standaryzacja formatu ich dostarczania do instytucji nadzorczych w każdym kraju członkowskim UE. Poza kwestiami związanymi w uzyskaniem licencji na ZAFI, zmianami proceduralnymi oraz zagadnieniem odpowiedzialności ZAFI, kluczowym wymaganiem i zarazem największym obszarem niepewności TFI stał się Załącznik nr 4 do regulacji Komisji Europejskiej nr 231/2013. W polskich realiach ustawodawca wprost odwołuje się do tego załącznika w nowelizacji ustawy o funduszach inwestycyjnych (§222e) i odpowiednim projekcie aktu wykonawczego[1].

 

 

Jak powinien wyglądać raport ZAFI?

 

Rozporządzenie określa obowiązki informacyjne ZAFI, jakie towarzystwa będą musiały prezentować w raportach zgodnych z Załącznikiem nr 4. Dokument ten to nic innego jak bardzo szczegółowa specyfikacja raportu (a w zasadzie dwóch raportów – osobnego dla Zarządzającego AFI i osobnego dla każdego AFI), które każdy z funduszy inwestycyjnych i towarzystw podlegających obowiązkowi raportowemu musi dostarczyć w określonym formacie i ustalonym czasie do Komisji Nadzoru Finansowego.

 

Od strony technicznej, raporty to pliki w formacie XML umożliwiającym prezentację danych w ustrukturyzowanej formie. Tylko poprawnie wypełnione pliki XML, zgodnie z regułami składni w tym formacie, mogą być przetwarzane przez systemy informatyczne odczytujące dane z tych plików.

 

Strukturę pliku XML określa schemat (szablon XSD) czyli w uproszczeniu – zbiór dodatkowych reguł określonych przez definiującego wymagania dla pliku XML. Wymagania często ulegają zmianom (poprawki, aktualizacje, formatowanie, etc.), a poprawność wypełnienia pliku XML zależy właśnie od zgodności z aktualną specyfikacją XSD określaną przez numer wersji (np. v.1.2.)

 

Podsumowując, istotną kwestią jest nie tylko wypełnienie danych, ale także ich format i reguły, jakimi powinniśmy się kierować w tym procesie. Te zadania powinny być realizowane przy użyciu narzędzi informatycznych wspomagających działalność biznesową ZAFI.  

 

 

Co musi się znaleźć w raporcie?

 

Z punktu widzenia podmiotu objętego obowiązkiem raportowym, raport AFI to plik z ponad 300 informacjami do uzupełnienia, w kilkudziesięciu możliwych wersjach (np. w zależności od typu funduszu, polityki inwestycyjnej). Raport ZAFI to z kolei 38 różnych informacji do zebrania na podstawie zagregowanych danych z raportów AFI. Aby wypełnić cały raport, należy udzielić odpowiedzi na ponad 40 pytań, które wymagają dokładnej analizy i wykonania obliczeń.

 

Kluczową kwestią techniczną w raportowaniu ZAFI jest oczywiście sprawne wypełnienie raportu danymi, ale największym problemem pozostaje kwestia zagregowania danych z wielu źródeł oraz ich jakość. Raporty wymagają bardzo szerokiego zakresu danych, które przez większość TFI nie były dotąd zbierane lub były zbierane w niedostosowanej do nowych wymogów formie, która nie pozwala na szybką analizę i agregację.  

 

Zakres danych, które muszą być udostępnione w raportach obejmuje m.in.:

  • dane identyfikacyjne ZAFI i AFI;

  • podstawowe parametry AFI zgodnie z polityką inwestycyjną;

  • liczbę i wartość transakcji AFI;

  • WAN funduszy;

  • 5 największych pozycji w ujęciu geograficznym, wg kategorii lokat czy też wg rynku, na którym były zawarte transakcje;

  • 5 największych pożyczek zaciągniętych przez AFI;

  • wartość ekspozycji AFI wg metody brutto lub metody zaangażowania;

  • stopień zabezpieczenia inwestycji pozycjami w instrumentach pochodnych;

  • kursy wymiany walut bazowych do EURO;

  • wartość miar ryzyka Net DV01, Net CS01 w okresach zapadalności oraz inne miary tj. VaR, czy miary wrażliwości Net FX Delta, Net Commodity Delta, Vega;

  • wyniki stress testów.

 

 

Na przygotowanie raportu największe fundusze mają 30 dni. To krótki okres, który w przypadku np. raportowania kwartalnego bardzo mocno koliduje z innymi obowiązkami towarzystwa. Jedną z kluczowych kwestii w sprawnym przeprowadzeniu procesu raportowania staje się wykorzystanie narzędzi informatycznych, które mają znaczącą przewagę nad manualnym uzupełnianiem danych. Od samego początku procesu wspomagają one walidację jakości danych i informują użytkownika o wyniku analizy, skracając tym samym czas reakcji i zwiększając prawdopodobieństwo wysłania raportu w określonym przepisami prawa terminie.

 

Warto zwrócić uwagę na szereg danych, które zostały wskazane przez regulatora jako opcjonalne. To po stronie podmiotu raportującego (ZAFI i AFI) pozostaje rozpoznanie źródła tych danych oraz ewentualne wyliczenia wartości w oparciu o ten zbiór i uwzględnienie ich w raporcie. W praktyce fundusze, które nie posługują się narzędziami wspierającymi proces raportowania skupiają się tylko na wypełnieniu danych obowiązkowych pomijając dane opcjonalne. To podejście sprawdza się do czasu pierwszej kontroli KNF.

 

 

Jak odpowiednio przygotować raport do wysłania?

 

Szczegółowe wytyczne dla nazewnictwa pliku XML zawierającego sprawozdanie określa Załącznik do wspomnianego już wcześniej Rozporządzenia[2]. Najważniejsze kwestie, na które należy zwrócić uwagę to unikalne identyfikatory podmiotu, który wysyła raport zgodnie z nadanymi przez KNF symbolami oraz wskazanie typu pliku sprawozdawczego określającego, czy przekazywane dane dotyczą ZAFI czy też konkretnego AFI. Dodatkowo pozostaje kwestia identyfikacji odpowiedniego okresu sprawozdawczego (Kwartał, Półrocze, Rok) oraz nadania unikalnej numeracji w przypadku korekty sprawozdania.

 

Zawartość (dane i ich formaty) pliku XML musi być zgodna z tzw. szablonem XSD udostępnionym na stronie internetowej KNF, a mającym swoje źródło we wspomnianym na początku tego artykułu Załączniku nr IV do Regulacji KE nr 231/2013.

 

Wszystkie dane słownikowe tj. kody oraz schemat XSD dla pliku sprawozdawczego publikuje na swojej stronie internetowej KNF, gdzie będą publikowane również informacje o aktualizacjach. Adres ten niebawem stanie się powszechnie wykorzystywanym źródłem informacji dotyczących kolejnych okresów raportowych i pojawiających się zmian w regulacjach. Doświadczenia z innych krajów UE pokazują, że zmiany takie następowały wielokrotnie. Ich implementowanie w procesie raportowym pozostaje w gestii ZAFI lub podmiotów i narzędzi, które odpowiadają za techniczne aspekty procesu raportowego.

 

 

Gdzie powinny zostać wysłane raporty?

 

Kwestie związane z przekazywaniem raportu do KNF precyzyjnie określa z kolei inne niż analizowane powyżej – Rozporządzenie MF[3].

 

Do celu zbierania informacji o AFI i ZAFI wykorzystany zostanie, bardzo dobrze znany wszystkim podmiotom, system ESPI. Z tego względu KNF wprowadziło modyfikację ESPI, która pozwoli na przesłanie plik w formacie XML jako załącznik.

 

Można się zastanowić, czy nie można było uprościć tego procesu. Warto oprzeć się na doświadczeniach z innych krajów UE. Luksemburg, Wielka Brytania czy Norwegia ułatwiły podmiotom transfer raportów udostępniając infrastrukturę i usługi w sposób, który pozwala na w pełni zautomatyzowane wysłanie odpowiednio przygotowanego pliku do systemu organów nadzorczych. Takie podejście umożliwia zbudowanie po stronie ZAFI narzędzi, które zdejmują obowiązek generowania i przesyłania raportów z pracowników TFI i pozwalają na alokowanie ich pracy w bardziej wymagających obszarach.

 

To jednak proces, do którego każdy z podmiotów działających w otoczeniu biznesu (włączając w to instytucje nadzorcze) stopniowo musi dojrzeć. Ile czasu zmiana ta zajmie w naszym kraju? Odpowiedzią niech będzie fakt, że KNF w 2016 roku jako alternatywę do ESPI proponuje …. nagranie plików na CD-ROM i wysyłkę za pomocą tradycyjnej poczty.

 

[1] Rozporządzenie MF w sprawie uzupełnienia obowiązków informacyjnych zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
[2] Projekt Rozporządzenia MF (z dn. 14.07.2016) w sprawie uzupełnienia obowiązków informacyjnych zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
[3] Projekt Rozporządzenia MF (z dn. 04.07.2016) w sprawie środków i warunków technicznych służących do przekazywania niektórych informacji przez podmioty nadzorowane przez Komisję Nadzoru Finansowego.

 

Bartosz Czyż

Dyrektor sektora rynku kapitałowego, odpowiedzialny w Onwelo SA za budowę narzędzi informatycznych i świadczenie usług wspierających obszary komunikacji z klientem, zarządzania inwestycjami, optymalizacji procesów operacyjnych oraz raportowania sprawozdawczego.

Dane kontaktowe:
linkedin: https://pl.linkedin.com/in/bczyz
twitter: @bczyz
e-mail: bart.czyz@onwelo.com
telefon: +48 735 919 800

 

 

BACK                                                HOME                                              NEXT

No Comments

Leave a Comment